Yılbaşında yediğim , kek mi desem yoksa ekmek mi…. İtalya’da Noel ve yılbaşına özel olarak yapılan Panettone’nin nasıl hazırlandığını merak edip araştırmaya başladığımda , karşıma sadece bir tarif değil , oldukça eski ve köklü bir hikâye çıktı. Okudukça fark ettim ki Panettone , mutfakta yapılan bir tatlıdan çok daha fazlası . Yılbaşı yaklaşırken , bu küçük araştırmayı bloguma taşımak istedim.
Panettone’nin kökeni 15. yüzyıl Milano’suna dayanıyor. O dönemde şeker, tereyağ ve yumurta gibi malzemeler bugünkü kadar ulaşılabilir değilmiş. Bu yüzden bu malzemelerle yapılan hamurlar genellikle Noel gibi özel günlerde hazırlanıyormuş. Panettone de başlangıçta tatlı olarak değil , bayramlara özel “ zengin bir ekmek “ olarak görülürmüş.
Bazı kaynaklarda , Milano ‘da Noel döneminde yapılan ve “ pan grande “ adı verilen daha beyaz ve daha yumuşak ekmeklerden söz ediliyor. Panettone’ nin bu gelenekten doğduğu düşünülüyor. Zamanla içine kuru üzüm ve şekerlenmiş turunç kabukları eklenmiş ve bugünkü karakteristik tadını kazanmış.
Panettone’yle ilgili en bilinen hikâye ise “ Pane di Toni “ efsanesi. Rivayete göre, saray mutfağında Noel için hazırlanan tatlı yanınca , Toni adlı genç bir fırıncı yardımcısı elde kalan malzemelerle yeni bir hamur hazırlar . Ortaya çıkan bu kabarık ve yumuşak ekmek çok beğenilir ve “ Toni’nin ekmeği “ anlamına gelen Pane di Toni adıyla anılmaya başlanır.
Panettone tariflerinde uzun fermantasyon süresi ve doğal maya hâlâ önemli bir yer tutuyor. Günümüzde Panettone’nin çikolatalı , kremalı ya da farklı aromalarla hazırlanmış pek çok versiyonu var. Ancak İtalya’da Noel ve yılbaşı denildiğinde akla gelen klasik Panettone hâlâ aynı anlamı taşıyor; yılın sonunu simgeleyen , paylaşmaya yönelik bir tat.
Panettone artık sadece “ kek mi , ekmek mi ? sorusunu düşündüren bir yılbaşı lezzeti değil ; yılın kapanışına eşlik eden , küçük bir alışkanlık. İtalya’ya özgü bir tat olan Panettone , yıllar içinde dünyanın pek çok ülkesine yayılmış ; ülkemizde de hem ithal hem de yerel üretim seçenekleriyle bulunur.
Kısa Kaynak Notu :
Bu yazı , İtalyan mutfağı üzerine yazılan çeşitli makaleler ve Panettone’nin tarihçesine ilişkin araştırmalar temel alınarak hazırlanmıştır.